Του Κώστα Ράπτη
Δεν αφορά μόνο στην Λατινική Αμερική και δεν αποτελεί αντικείμενο κάποιου deal διαμερισμού σφαιρών επιρροής μεταξύ των ΗΠΑ, Ρωσίας και της Κίνας.
Η πρωτοφανής πρωτοβουλία του Ντόναλντ Τραμπ να επέμβει στρατιωτικώς στην Bενεζουέλα και να προχωρήσει στην απαγωγή του Προέδρου της χώρας Νικολάς Μαδούρο και της συζύγου του, με την κατηγορία της ναρκοτρομοκρατίας, υπήρξε μία κίνησις η οποία, πριν αφομοιωθεί από το έκπληκτο διεθνές ακροατήριο, ηκολουθήθη από άλλη μία, εξ ίσου τολμηρή.
Οι ΗΠΑ κατέλαβαν την περασμένη Τετάρτη στον Βόρειο Ατλαντικό το υπό ρωσσική σημαία πετρελαιοφόρο «Bella 1», ή «Marinera», έπειτα από καταδίωξη που διαρκούσε από την 21η Δεκεμβρίου, στο πλαίσιο του αμερικανικού αποκλεισμού εναντίον πλοίων που συνδέονται με την Βενεζουέλα -μία επιχείρησις την οποία κατήγγειλε η Μόσχα.
Ταυτοχρόνως, η αμερικανική κυβέρνησις ανεκοίνωσε την κατάληψη -αυτήν την φορά στην Καραϊβική- ετέρου σκάφους, υπό σημαία Παναμά, ονόματι «Sophia», επιταχύνοντας την… μάχη της για τον έλεγχο των θαλασσών, με αφορμή την κρίση στην Βενεζουέλα.
Το άνευ φορτίου ρωσσικό πλοίο ακινητοποιήθηκε μεταξύ της Ισλανδίας και της Σκωτίας από την αμερικανική Ακτοφυλακή και κομμάντος των ειδικών δυνάμεων. Επί πλέον, η αμερικανική επιχείρησις είχε την στήριξη της βρεταννικής Πολεμικής Αεροπορίας και ενός εκ των στρατιωτικών σκαφών της, κάτι που, συμφώνως προς τον Υπουργό Αμύνης της Βρεταννίας Τζων Χίλλυ, ήταν μέρος των «προσπαθειών παγκοσμίως για την λήψη αυστηροτέρων μέτρων κατά της παρακάμψεως των κυρώσεων».
Ρωσικά πολεμικά σκάφη φέρονται να ευρίσκοντο στην ευρύτερα περιοχή όταν επραγματοποιήθη η επιχείρησις, περιλαμβανομένου ενός ρωσικού υποβρυχίου. Δεν είναι σαφές πόσο πλησίον ευρίσκοντο τα πλοία στην επιχείρηση, αλλά δεν υπάρχουν ενδείξεις αντιπαραθέσεως δυνάμεων των ΗΠΑ και της Ρωσίας.
«Ο αποκλεισμός πετρελαίου εκ Βενεζουέλας που είναι παράνομος και υπόκειται σε κυρώσεις παραμένει εν πλήρει ισχύ, οπουδήποτε στον κόσμο», εδήλωσε ο Υπουργός Αμύνης των ΗΠΑ Πήτερ Χέγκσεθ.
Από την πλευρά της η Μόσχα κατήγγειλε την επιχείρηση, υπενθυμίζοντας ότι, βάσει του Διεθνούς Δικαίου, «κανένα κράτος δεν έχει το δικαίωμα να κάνει χρήση βίας εις βάρος πλοίων που έχουν δεόντως καταχωρισθεί στην δικαιοδοσία άλλων κρατών», και εζήτησε την «ταχεία επιστροφή» των Ρώσσων μελών του πληρώματος. ο κορυφαίος Βουλευτής του κυβερνώντος κόμματος «Ηνωμένη Ρωσσία», Αντρέυ Κλίσας, έκανε λόγο για «πράξη ξεκάθαρης πειρατείας».
«Το γεγονός ότι η Ουάσιγκτων είναι διατεθειμένη να προκαλέσει σοβαρές διεθνείς κρίσεις είναι λυπηρό και ανησυχητικό», ανέφερε το ρωσσικό Υπουργείο Εξωτερικών, καταγγέλοντας τις «επικίνδυνες και ανεύθυνες» ενέργειες των Ηνωμένων Πολιτειών και την συνέργεια της Βρεταννίας στην κατάληψη του δεξαμενοπλοίου.
Από την πλευρά του, το κινεζικό Υπουργείο Εξωτερικών εδήλωσε ότι το Πεκίνο ήταν πάντα αντίθετο προς παρανόμους μονομερείς κυρώσεις χωρίς την βάση του Διεθνούς Δικαίου και χωρίς την έγκριση του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών.
Το «Bella 1» τελούσε υπό κυρώσεις των ΗΠΑ από το 2024 για διασυνδέσεις με το Ιράν και την Χεζμπολλάχ. Το δε «Sophia» είχε αναχωρήσει από τα χωρικά ύδατα της Βενεζουέλας στις αρχές Ιανουαρίου, στο πλαίσιο ενός στόλου πλοίων που μετέφεραν βενεζουελανικό πετρέλαιο στην Κίνα, με κλειστό τον πομποδέκτη του συστήματος αυτομάτου αναγνωρίσεως AIS, συμφώνως προς ναυτιλιακά δεδομένα και πηγές.
Η Βενεζουέλα έχει φορτώσει εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου σε δεξαμενές αποθηκεύσεως, το οποίο δεν μπόρεσε να μεταφέρει, λόγω του αποκλεισμού που επέβαλαν οι ΗΠΑ στις εξαγωγές από τα μέσα Δεκεμβρίου.
Ωστόσο, ο Τραμπ εδήλωσε την περασμένη Τρίτη ότι το Καράκας και η Ουάσιγκτων κατέληξαν σε συμφωνία για την εξαγωγή στις ΗΠΑ βενεζουελανικού αργού, αξίας 2 δισ. δολλαρίων, ήτοι ισοδύναμο της παραγωγής δύο μηνών (30 έως 50 εκατομμύρια βαρέλια). Από το αντίτιμο, υπεστήριξε ο Τραμπ, η Βενεζουέλα θα αγοράσει μόνον αμερικανικά προϊόντα. Μια τέτοια συμφωνία θα ήταν μια ισχυρά ένδειξις ότι η κυβέρνησις της Βενεζουέλας ανταποκρίνεται στην απαίτηση του Τραμπ οι Αρχές εκεί να δώσουν πρόσβαση σε πετρελαϊκές εταιρείες των ΗΠΑ, διαφορετικώς θα κινδυνεύσουν με περαιτέρω στρατιωτικές επεμβάσεις.
Ο Τραμπ έχει αναφέρει ότι επιθυμεί η προσωρινή Πρόεδρος Ντέλσυ Ροντρίγκες να δώσει στις ΗΠΑ και σε ιδιωτικές εταιρείες «πλήρη πρόσβαση» στην πετρελαϊκή βιομηχανία της Βενεζουέλας. «Μόνο ο χρόνος θα κρίνει» για πόσον καιρό οι Ηνωμένες Πολιτείες θα επιτηρούν την Βενεζουέλα, υπεστήριξε ο Τραμπ σε συνέντευξή του, που εδημοσιεύθη από τους «New York Times». «Θα την ανοικοδομήσουμε με πολύ κερδοφόρο τρόπο», εδήλωσε ο Τραμπ για την Βενεζουέλα, προσθέτοντας: «Θα χρησιμοποιούμε πετρέλαιο και θα παίρνουμε πετρέλαιο. Μειώνουμε τις τιμές του πετρελαίου και θα δίδουμε χρήματα στην Βενεζουέλα, τα οποία έχει απελπιστική ανάγκη». «Μας δίδουν όλα όσα αισθανόμαστε πως είναι απαραίτητα», υπεγράμμισε ο Τραμπ, αναφερόμενος στην κυβέρνηση Ροντρίγκες.
Από πλευράς της η προσωρινή Πρόεδρος της Βενεζουέλας Ντέλσυ Ροντρίγκες ετόνισε την Τετάρτη το βράδυ, κατά την διάρκεια επισήμου εκδηλώσεως, ότι οι σχέσεις της χώρας της με τις ΗΠΑ έχουν αμαυρωθεί, ότι καταγράφεται πλέον «κηλίδα» σε αυτές, μετά την αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση της 3ης Ιανουαρίου, κατά την οποία αιχμαλωτίσθηκε και μεταφέρθη εκτός χώρας ο Πρόεδροις Νικολάς Μαδούρο.
Η προσωρινή αρχηγός του κράτους εσημείωσε πάντως ότι οι εμπορικές συναλλαγές με την Ουάσιγκτων «δεν έχουν τίποτε εξαιρετικό ή ασυνήθιστο», αφού η κρατική πετρελαϊκή εταιρεία PdVSA ανεκοίνωσε την συμφωνία με την αμερικανική πλευρά. Οι εξελίξεις θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε «καταστροφή» άνευ προηγουμένου στην Λατινική Αμερική , προειδοποίησε την Τετάρτη ο Υφυπουργός Εξωτερικών της Κολομβίας Μαουρίσιο Χαραμίγιο, κατά την διάρκεια συνεντεύξεως που παρεχώρησε στο Γαλλικό Πρακτορείο.
Ιστορικώς, η Κολομβία και οι ΗΠΑ είναι σύμμαχοι-«κλειδιά» στην περιοχή, από οικονομική και στρατιωτική σκοπιά, όμως οι σχέσεις τους σήμερα έχουν φθάσει στο ναδίρ. Η Κολομβία, ειδικώς ο σοσιαλδημοκράτης Πρόεδρός της Γουστάβο Πέτρο, επέκρινε εντόνως την ανάπτυξη αρμάδας του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ στην Λατινική Αμερική και τους βομβαρδισμούς αλιευτικών σκαφών, που η Ουάσιγκτων παρουσίασε ως εμπλεκόμενα στην διακίνηση ναρκωτικών. Κατήγγειλε επίσης την στρατιωτική επιχείρηση της 3ης Ιανουαρίου.
Αντιδρώντας σε απειλές του Αμερικανικού ομολόγου του, Ντόναλντ Τραμπ, ο Πέτρο είπε την περασμένη Δευτέρα πως θα μπορούσε να «ξαναπάρει τα όπλα» για να υπερασπισθεί την πατρίδα, εν μέσω της εντάσεως των δύο χωρών μετά την αμερικανική επιχείρηση στην Βενεζουέλα. Την Πέμπτη, ωστόσο, Πέτρο και Τραμπ είχαν 15λεπτη τηλεφωνική συνδιάλεξη. Υπενθυμίζεται ότι ο Αμερικανός Πρόεδρος είχε χαρακτηρίσει τον ομόλογό του «άρρωστο» άνθρωπο, που «του αρέσει να παίρνει κοκαϊνη» και να «πωλεί στις ΗΠΑ». Ενώ κυβερνήσεις και πολιτικοί της Δεξιάς στην Λατινική Αμερική (Αργεντινή, Ισημερινός, Χιλή) ετάχθησαν υπέρ της ανατροπής του Νικολάς Μαδούρο, άλλες κυβερνήσεις, που κατατάσσονται γενικώς στην Αριστερά (Βραζιλία, Μεξικό, Κολομβία, Ουρουγουάη) την κατεδίκασαν,
*Το παρόν άρθρο δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα «ΕΣΤΙΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ» στις 11/1/2026.
