Γράφει η Ραφαηλία Μπατζή, μέλος της Ε.Ο.Ν. Χαλκιδικής
13 Σεπτεμβρίου 1922, μια ημέρα προ της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού, ξεκίνησε η μεγάλη πυρκαγιά, ο χαλασμός, ο οδυρμός και το έγκλημα που λέγεται Καταστροφή της Σμύρνης. Και ίσως η λέξη καταστροφή να μην μπορεί επαρκώς να περιγράψει τα όσα συνέβησαν και τα όσα έζησαν οι Σμυρνιοί, αλλά και όλη η Μικρά Ασία, η Ιωνία, η Προποντίδα, η Κωνσταντινούπολη και ο Πόντος. Η καταστροφή της Σμύρνης ήταν η κορύφωση του δράματος, ήταν το τέλος, ένα άδοξο τέλος γεμάτο πόνο, δάκρυα, απελπισία, φρίκη και σκοτάδι δίχως έλεος. Ανθρώπινη κτηνωδία χωρίς οίκτο. Η βαρβαρότητα και το μίσος ήταν η βάση τους για να μπορέσουν να σκορπίσουν τον θάνατο.
Μια από τις ομορφότερες πόλεις του κόσμου, η κοσμοπολίτικη Σμύρνη, η πόλη που επάξια στάθηκε δίπλα στην Βασιλεύουσα Κωνσταντινούπολη, η πόλη που φημιζόταν για τον πλούτο της, την αρχοντιά της, την μόρφωση των κατοίκων της. Το Παρίσι της Ανατολής, μια από τις πρώτες πολυπολιτισμικές πόλεις του κόσμου, με Λεβαντίνους, δηλαδή Ευρωπαίους, Αρμένιους, Τούρκους και φυσικά με κυρίαρχους τους Έλληνες τους πραγματικούς ιδιοκτήτες ολάκερης της Ανατολίας. Η Σμύρνη με την Αγία Φωτεινή της και τις πολλές Εκκλησίες της, με τα πολύβουα σοκάκια της που περπατώντας τα άκουγες μόνο ελληνικά, ρωμέικα, ήταν πλέον στάχτη. Σφαγιασθέντες, πνιγμένοι, βιασμένοι σε σώμα και ψυχή και όσοι κατάφεραν να φύγουν έβλεπαν απ’ τα καράβια τους καπνούς και το απέραντο σκοτάδι, τις Εκκλησίες και τους τάφους των προγόνων τους, όχι με μίσος, θυμό και αγανάκτηση, αλλά με καημό. Έναν καημό που τον έκαναν ζωή, γιατί μαζί τους είχαν πάρει την ίδια την ζωή, τις Άγιες Εικόνες, την Παναγιά, τον Ταξιάρχη, τον Άη Νικόλα, την Αγία Φωτεινή, ο καθένας και από κάτι. Το ίδιο έκαναν και οι Μοσχονησιώτες, οι Αιβαλιώτες, οι Προικονησιώτες και κάθε μικρασιατική οικογένεια και ήρθαν εδώ στην μάνα Ελλάδα που στην αρχή δεν ήταν μάνα, αλλά την έκαναν όχι μόνο μάνα, αλλά και Ελλάδα, γιατί μεγαλούργησαν σε αυτήν και την μεταμόρφωσαν, την στόλισαν και την πλούτισαν όχι σε χρήμα, σε πολιτισμό, σε κληρονομιά, σε παράδοση, σε πνευματικότητα, σε Αγίους, σε συναίσθημα. Την ένωσαν με τις αλησμόνητες πατρίδες και πυροδότησαν ξανά το πόθο για την ελευθερία της Κωνσταντινούπολης και ολόκληρης της καθ’ ημάς Ανατολής.
Αδέλφια αυτές είναι οι ρίζες μας είτε έχουμε πράγματι καταγωγή από εκεί είτε όχι. Οι Σμυρνιοί, οι Μικρασιάτες είναι στο αίμα μας και πρέπει να είναι και στην καρδιά μας, να διδαχθούμε από την πίστη και την φιλοπατρία τους, να διδαχθούμε ακόμα και απ’ τα λάθη τους, ώστε αντάξια τους να σταθούμε όχι πια στην καταστροφή, αλλά στην επιστροφή μας, στην καθ’ ημάς Ανατολή που τόσο αγάπησαν. Ας τους κάνουμε περήφανους και λίαν συντόμως θα γυρίσουμε, να τους λειτουργήσουμε, να γνωρίσουμε τις πατρίδες που αγάπησαν και προσκυνώντας στις Εκκλησιές που λάτρεψαν τον Ιησού Χριστό και την Υπεραγία Θεοτόκο ίσως πάρουμε και εμείς απ’ την Χάρη που είχε η πίστη τους.
Αιωνία σας η Μνήμη!
